ARTYKUŁY

Historia Izb

Historia izb gospodarczych liczy sobie ponad cztery wieki. Pierwszą tego typu instytucję powołano w Marsylii w 1599 roku. Początek działalności Izb Przemysłowo-Handlowych na ziemiach polskich przypada na okres rozbiorów. Za pierwsze organizacje tego typu można uznać Rady Handlowe powołane w Księstwie Warszawskim w roku 1809. Pełniły one funkcję doradczą przy rządzie w sprawach handlu, rzemiosła i przemysłu. W połowie XIX wieku izby zrzeszające przedsiębiorców powołano również w zaborach pruskim i austriackim. W początkowym okresie II Rzeczypospolitej na terytorium Polski działało kilka izb gospodarczych m.in. w Krakowie, Lwowie czy Poznaniu, a od 1922 roku także w Katowicach. Współpraca między nimi doprowadziła do powstania w roku 1925 Związku Izb Przemysłowo-Handlowych Rzeczypospolitej Polskiej. Zakres i cel działania Izb w niepodległej Polsce unormowało dopiero Rozporządzenie Prezydenta
Rzeczypospolitej z 15 lipca 1927 roku. Ustawodawca wzorował się na modelu francuskim. W myśl rozporządzenia, przynależność do Izb była przymusowa. Organizacje miały za zadanie opiniowanie wszelkich ważniejszych ustaw i rozporządzeń w dziedzinie polityki i administracji gospodarczej. Ponadto Izby zajmowały się rozwiązywaniem sporów oraz tworzyły sądy polubowne. We współpracy z władzami oświatowymi organizowano i prowadzono szkoły zawodowe oraz dokształcające Izby posiadały także pewne kompetencje administracyjne.

Po drugiej wojnie reaktywowano działalność Izb Przemysłowo-Handlowych, jednak ich rola była stopniowo marginalizowana, by w roku 1950 faktycznie je zlikwidować. Na dzieją na odrodzenie samorządu gospodarczego w Polsce była rozpoczynająca się w końcu lat osiemdziesiątych transformacja ustrojowa. W 1989 Sejm uchwalił ustawę o izbach gospodarczych, która stanowiła podstawę współczesnego ruchu izbowego w Polsce. Zgodnie z tym aktem „Izba gospodarcza jest organizacją samorządu gospodarczego, reprezentującą interesy gospodarcze zrzeszonych w niej podmiotów w zakresie ich działalności wytwórczej, handlowej, budowlanej lub usługowej w szczególności wobec organów państwowych.” Ustawa ukształtowała model działania samorządu gospodarczego w Polsce, upodobniając nas do takich krajów jak Hiszpania, Wielka Brytania czy Szwecja, gdzie członkostwo w izbach gospodarczych ma, podobnie jak w Polsce, charakter dobrowolny, a działalność samorządu skupia się na reprezentowaniu interesów zrzeszonych w nim przedsiębiorstw. Natomiast w takich krajach jak Francja, Niemcy czy Włochy organizacje samorządu gospodarczego mają charakter instytucji publicznoprawnych, a przynależność do nich jest obowiązkowa. Izby tych państw mają szerokie kompetencje administracyjne.

Ustawa z 1989 roku powołała do życia Krajową Izbę Gospodarczą, instytucję zrzeszającą organizacje gospodarcze działające na terytorium Polski. KIG między innymi reprezentuje polskich przedsiębiorców w działającym 1958 roku Stowarzyszeniu Europejskich Izb Handlowo – Przemysłowych „Eurochambers”. Zmiany ustrojowe oraz transformacja systemu społeczno – gospodarczego w Polsce stworzyły nowe możliwości dla przedsiębiorczości. Przedstawiciele firm w trosce o kształt prawodawstwa odnoszącego się do sfery gospodarczej tworzyli lokalne, regionalne i krajowe organizacje przedsiębiorców służące reprezentowaniu interesów świata biznesu. W 1990 roku w Katowicach powstała Regionalna Izba Gospodarcza nawiązująca do tradycji Śląskiej Izby Przemysłowo – Handlowej, która działała w okresie międzywojennym na Górnym Śląsku. W Tarnowskich Górach rzemieślnicy reprezentowani byli przez Cech Rzemiosł Różnych działający od 1904 roku. Powstawały również nowe organizacje – Stowarzyszenie Kupców Tarnogórskich, instytucja istniejąca już w latach międzywojennych, a reaktywowana w 1991 roku, integrująca środowiska kupieckie i reprezentująca przedstawicieli tarnogórskiego handlu wobec organów samorządu terytorialnego. Druga organizacją było Tarnogórskie Towarzystwo Gospodarcze, powstałe na początku lat dziewięćdziesiątych, zrzeszające około 40 członków(pierwotnie było ich 9). Z inspiracji środowiska gospodarczego, skupionego wokół tych dwóch organizacji, powstała inicjatywa utworzenia Izby Przemysłowo – Handlowej w Tarnowskich Górach. W dniu 9 marca 1994 roku w ówczesnym Regionalnym Centrum Kultury DOMATOR – PAŁAC W RYBNEJ spotkali się przedstawiciele środowisk gospodarczych z rejonu Tarnowskich Gór w celu zawiązania grupy inicjatywnej samorządu gospodarczego .Grupę tworzyli: Jacek Barczyk – INPOL, Henryk Burzyński – prezes Stowarzyszenia Kupców Tarnogórskich, Stanisław Flak – Zakłady Drobiarskie, Joachim Ganszyniec – Huta Cynku Miasteczko Śląskie, Marian Grzebyk – REHA - SAN – REPTY, Antoni Jankowski – dyrektor Tarnogórskiego Towarzystwa Gospodarczego, Firma Konsultingowa, Andrzej karaś – OGRODNICTWO, Mieczysław Kawka – CHEMET, Marek Krokowski – Holding Firm Drogowych, Józef Królik – prezes Tarnogórskiego Towarzystwa Gospodarczego, Jerzy Kucz – Holding Firm Drogowych, Zenon Lis – Księgarnia WIOSNA, Andrzej Lisek – Armilo, Jan Orzeł – Orzeł S.C., Andrzej Pawliczek – Dom Handlowy A.Pawliczek, Klaudiusz Siwiec – firma Quartex, Andrzej Szaruga – PPUH Żana, Rajmund Szewerda – wiceprezes Stowarzyszenia Kupców Tarnogórskich, Ryszard Wojtacha – Zakłady Mięsne, Leonard Woźnica – DOMATOR S.A. W trakcie spotkania powołano grupę koordynująca której zadaniem było opracowanie deklaracji programowej oraz statutu Izby. W skład grupy weszli: Jacek Barczyk, Marian Grzebyk, Antoni Jankowski, Zenon Lis, Mieczysław Kawka i Leonard woźnica. 27 czerwca 1994 odbyło się pierwsze, założycielskie Walne Zgromadzenie. Uczestniczyli w nim przedstawiciele następujących firm założycielskich:

1. ADA – Wytwarzanie opakowań – Henryk Sznajder
2. Agencja Inicjatyw Gospodarczych S.A. – Włodzimierz Skwarski
3. AMPER s.c. – Marian Barwicki
4. ARGO – Biuro Handlowo – Usługowe – Jacek Pyka
5. ARTIMEX Firma Handlowa – Leszek Kryszka
6. AULEKTRIM Firma Handlowa – Daniel Łysik
7. AWANS s.c. P.P.H.U. – Andrzej Śluzar
8. BAJC – Firma Handlowa – Jerzy Chojnacki
9. BARON P.P.H.U. – Emilian Salej
10. BAZALTEX P.H.U. – Stanisław Długoszewski
11. BELLA – Sklep Galanteryjny – Jan Pruszkiewicz
12. BRUKARSTWO – Andrzej Sierociński
13. BUDOWLANKA P.U.H. – JÓZEF KRÓLIK
14. CESAR-LEASING s.c. Agencja Techniczno – Ekonomiczna – Adam Cesarz
15. CHEMET S.A. Zakłady Aparatury Chemicznej – Mirosław Kawka
16. DABEX P.P.H.U. –Justyna Mąc, Piotr Płaczek
17. DELIKATESY s.c. – Adam Galba
18. DOMATOR S.A. P.W. - Leonard Woźnica
19. DOMATOR – BETA S.A. P.W. – Janusz Chudy
20. DOMATOR – DELTA S.A. P.P.H.U. – Marek Nawrot
21. DOMATOR – MARKET Sp.z.o.o. – Henryk Szeliga
22. DOMATOR – ORAVA JOINT VENTURE Sp.z.o.o. – Andrzej Ochojski
23. DOMATOR – SERWIS sp.z.o.o. – Bogdan Klimczak
24. DOM HANDLOWY ANDRZEJ PAWLICZEK – Andrzej Pawliczek
25. DROBIARSTWO s.c. – Stanisław Flak
26. ELBAW P.P.H.U. – Leszek Grzemia
27. ELEGANCJA s.c. – Maria Papaja
28. ELEKTROKARBON – Fabryka Podzespołów Elektronicznych – Władysław Morys
29. ELTAR Zakład Obwodów Drukowanych – Walenty Mietła
30. EURO – LEX Sp.z.o.o. Kancelaria Prawna – Grzegorz Młotek
31. EUROPA  Kino – Jerzy Respondek
32. EUROSTYL TKANINY – Bogusław Ulik
33. EWIKON s.c. Z.P.H.U. –Ewa Kontna
34. FAG – POL – Augustyn Barczyk
35. FARMA BIBIELA – Wojciech Adamus
36. FIRMA HANDLOWA – Janusz Sitko
37. GAZOPLAST Sp.z.o.o. P.U.H. – Ryszard Brzytwa
38. GENCJANA P.P.H.U – Robert Goryczka
39. GOJA Export – Import – Marek Sławik
40. GOLDEN GATE – Jacek Duda
41. GWAREK Spółdzielnia Mieszkaniowa – Eugeniusz Siemieniec
42. HURTOKABEL – Mieczysław Grochalski
43. INFO – HANDEL Turystyka Kultura – Edmund Miller
44. INPOL s.c. P.P.H.U. – Jacek Barczyk
45. INPOL – ELMA Sp.z.o.o. – Jerzy Kundro
46. INPOL – STUDIO Agencja Reklamowo – Handlowa – Tomasz Kaczmarek
47. INWAR P.W. – Jan Bauert
48. INVESTGAZ s.c. – Horst Meiser
49. JATY Dom Towarowy – Czesław Jata
50. JMW Hurt – Janusz Wójcik
51. KAL – KALUX – Sp.z.o.o. – Piotr Kawka
52. KALUX Sp.z.o.o. – Jerzy Kucz
53. KIOSK – Gabriela Skoczylas
54. KLIMASZ s.c. – Marek Krokowski
55. KOLEJARZ Dom Kultury – Henryk Skrzypiec
56. KOLORMET Skup metali – E. Heliosz
57. KONKRET S s.c. – Marek Krokowski
58. KOZAK Sklep obuwniczy – Henryk Burzyński
59. K.Z. Przedsiębiorstwo Instalacyjno – Montażowe – Zygfryd Kostoń
60. MAR – POL P.P.H.U. – Marian Wątor
61. MEGAMIX Przedsiębiorstwo Wielobranżowe – Maria Ćwielong
62. METATERES – Jan Rybczyński
63. METRO – Lesław Augustyn
64. MIEJSKIE PRZEDSIĘBIORSTWO GOSPODARKI KOMUNALNEJ Sp.z.o.o. – Piotr Kubas
65. MISAN KIPS Sp.z.o.o. – Kazimierz Ćwikliński
66. MOTOZBYT P.H. – Hieronim Kubiak
67. OGRODNICTWO – Urszula i Andrzej Karaś
68. ORIENTALNA restauracja – Witold Zaburda
69. ORZEŁ s.c. – Jan Orzeł
70. PILOT E. Dziewiarstwo – Edyta i Michał Pilot
71. POWER – Michał Szwarcnabel
72. PUNKT HANDLOWO – USŁUGOWY – Stanisław Pichura
73. QUARTEX Sp.z.o.o. P>W. – Klaudiusz Siwiec
74. REHA – SAN- REPTY Sp.z.o.o. – Marian Grzebyk
75. REMHUT – Stanisław Szmukier
76. REPERT Kancelaria Prawna – Franciszek Paruzel
77. KOTAMEX Andrzej Janicki
78. SEGIET F.H. – Teodor Segiet
79. Sklep obuwniczo – pończośniczy – Małgorzata Wypych
80. SOFT COMPUTER – Zygmunt Dudzicz
81. SPORT BAJC – Alicja Bylica
82. TAGOR Fabryka Urządzeń Górniczych – Henryk Izydorczyk
83. TALUX – Krystyna Czarnik
84. TARPOL s.c. F.H. – Zbigniew Skrzypiciel
85. TARMILO – Zakład Przemysłu Odzieżowego – Andrzej Lisek
86. TARNOWSKIE GÓRY Zakłady Chemiczne – Marian Łuk
87. TAURUS P.H.T. - Dariusz Marczak
88. TENSOR – Zbigniew Stopel
89. TKANINY Sklep – Hanna Zdebel
90. TONIPLAST – Antoni Włodarczyk
91. U BATY s.c. – Rajmund Szewerda
92. URODA Sklep – Maria Matejczyk
93. USŁUGI BUDOWLANO – REMONTOWE – Arkadiusz Krok
94. USŁUGI REMONTOWO – BUDOWLANE – Andrzej Gorol
95. VBH – Mirosław Gluck
96. Vendex s.c. – Jerzy Pakos
97. VIP s.c. – Ludwik Dziwis
98. WIELOBRANŻOWA SPÓŁDZIELNIA RZEMIEŚLNICZA – Henryk Szweda
99. WIOSNA Księgarnia – Zenon Lis
100. ZABIEGAŁA ALEKSANDER P.H.U. – Aleksander Zabiegałą
101. ZAKŁĄD INSTALATORSTWA WODNO – KANALIZACYJNEGO – Janusz Szroeter
102. ZAKŁAD OPTYCZNY – Sławomir Strózik
103. ZAKŁAD REMONTOWO – BUDOWLANY – Krzysztof Tarnowski
104. ZAKŁAD USŁUG WIELOBRANŻOWYCH – Marek Krokowski
105. ZAKŁAD USŁUG WIELOBRANŻOWYCH – Grzegorz Lech
106. ZAKŁĄD USŁUG PRODUKCYJNYCH – Grzegorz Lech
107. ZAKŁADY MIĘSNE – Ryszard Wojtacha
108. ŻANA P.P.H.U. -  Andrzej Szaruga